Meny

Jakie są fakty na temat migracji i przestępczości w Szwecji?

W ostatnim czasie media i politycy w różnych krajach wygłaszali komentarze na temat imigracji do Szwecji. Niektóre z tych wypowiedzi i reportaży, także w Polsce, prezentują wysoce zniekształcony obraz sytuacji w Szwecji, kierując się łatwymi do odczytania pobudkami, mającymi na celu „udowodnienie” własnych tez na temat migracji.

W tego typu komentarzach obecne są najczęściej dwa twierdzenia, a mianowicie, że imigracja zniszczyła Szwecję, a szwedzcy politycy i media tuszują sprawę. Żadne z tych twierdzeń nie jest prawdą, a „fakty” przywoływane na ich potwierdzenie rzadko wytrzymują weryfikację.

Imigracja i integracja oczywiście niesie ze sobą wyzwania, głównie dlatego, że Szwecja przyjęła ogromną liczbę osób ubiegających się o azyl w bardzo krótkim czasie, zwłaszcza w roku 2015. W tej sytuacji należy pamiętać o trzech ważnych sprawach:

- Szwecja ma się dobrze i plasuje się wysoko w europejskich i światowych rankingach dotyczących wzrostu gospodarczego, zatrudnienia, innowacyjności, ochrony środowiska i jakości życia. Fakt, że jesteśmy krajem otwartym, który od dziesięcioleci przyjmował wielu imigrantów, w tym także z Polski, nie doprowadził Szwecji do upadku – przeciwnie, sprawił, że nasz kraj się rozwinął.

- Nie wstydzimy się, że od 2011 roku przyjęliśmy ok. 150 tys. uchodźców z Syrii. Jesteśmy dumni z tej zakrojonej na najszerszą od drugiej wojny światowej skalę akcji humanitarnej.

- Wyzwania, przed którymi stanęła Szwecja byłyby mniejsze, gdyby więcej krajów przyjęło na siebie odpowiedzialność i okazało solidarność poprzez przyjmowanie uchodźców.

By dowiedzieć się więcej na temat sytuacji rzeczywiście panującej w Szwecji, polecamy lekturę poniższego tekstu przygotowanego przez szwedzkie Ministerstwo Spraw Zagranicznych, zawierającego najbardziej rozpowszechnione opinie.

Twierdzenie: „W Szwecji doszło niedawno do pierwszego islamskiego ataku terrorystycznego.”

Fakty: Jedyną znaną próbą przeprowadzenia takiego ataku jest ta z 2010 roku. Podczas zdarzenia nie ucierpiał nikt za wyjątkiem samego zamachowca.

7 kwietnia 2017, po tym, jak powstał ten tekst, w ataku terrorystycznym w centrum Sztokholmu zginęło pięć osób. 7 czerwca 2018 roku Sąd Rejonowy w Sztokholmie wydał wyrok w sprawie. Oskarżony został skazany za zamach terrorystyczny i za zamordowanie w nim pięciu osób, jak również za usiłowanie morderstwa licznych innych osób. Sprawca został zkazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności oraz wydalenie ze Szwecji z dożywotnim zakazem powrotu. Postanowanio także o wypłacie odszkodowań ponad stu ofiarom ataku.  Więcej tutaj.

Twierdzenie: „W Szwecji znacząco wzrosła liczba przestępstw z użyciem broni palnej.”

Fakty: W ciągu ostatnich 20 lat w Szwecji malała ilość zdarzeń z użyciem przemocy. Jednocześnie badania wielokrotnie wskazywały na to, że zarówno w Szwecji, jak i w innych krajach zachodniej Europy obywatele mają poczucie, iż przestępczość rośnie. Poczucie wzrostu ilości zdarzeń z użyciem przemocy jest wiązane ze wzrostem liczby imigrantów w Szwecji. Badania pokazują jednak, że nie ma dowodów na to, iż imigracja prowadzi do wzrostu przestępczości. Pomimo faktu, że liczba imigrantów w Szwecji wzrosła w porównaniu z latami 90. XX wieku, zmalało ryzyko zostania ofiarą przestępstwa.

Dane z Narodowego Badania Bezpieczeństwa (ang. Swedish Crime Survey) pokazują, że jeśli chodzi o przestępczość bardzo niebezpieczną w ciągu ostatnich 25 lat zanotowano tendencję zniżkową. Nie zmienia to faktu, że w roku 2015, kiedy zarejestrowano w sumie 112 przypadków tego rodzaju przestępstw, poziom ten był najwyższy od wielu lat.

Badania przeprowadzone przez Szwedzką Radę ds. Zapobiegania Przestępczości wskazują, że przestępczość poważna z użyciem broni palnej wzrosła w kontekście porachunków przestępczych. Liczba potwierdzonych lub podejrzewanych przypadków strzelanin w 2014 roku była o 20% wyższa niż w roku 2006. Statystyki wskazują również, że w wyniku postrzału z broni palnej w 2011 roku zginęło 17 osób, podczas gdy w roku 2015 były to 33 osoby.

Dane Biura ONZ ds. Narkotyków i Przestępczości (UNODC) pokazują, że w 2012 roku w Szwecji popełniono 0,7 zabójstw na 100 tys. mieszkańców.

Źródło: https://www.unodc.org/gsh/en/data.html

Twierdzenie: „w Szwecji doszło do znaczącego wzrostu ilości gwałtów.”

Fakty: Ilość zgłoszonych w Szwecji przypadków gwałtu wzrosła. Definicja gwałtu została jednak również w ostatnich latach poszerzona, co utrudnia dokonanie prostych porównań statystyk. Mylące jest także porównywanie statystyk szwedzkich ze statystykami z innych krajów, ponieważ wiele czynów, które w Szwecji zgodnie z obowiązującym prawem podlegają definicji gwałtu, nie jest uważanych za gwałt w wielu innych krajach.

Kiedy przykładowo kobieta w Szwecji zgłosi, że mąż gwałcił ją każdej nocy przez rok, zarejestrowanych zostanie 365 osobnych gwałtów. W większości krajów takie zgłoszenie potraktowane zostanie jako jedno przestępstwo lub w ogóle nie zostanie zarejestrowane.

Znaczące różnice między krajami występują również jeśli chodzi o skłonność do zgłaszania tego typu przestępstw. Kraje, w których o przestępstwach na tle seksualnym mówi się otwarcie i nie wini za nie ofiar, będą również mieć więcej zgłoszonych przypadków. W Szwecji świadomie poczyniono szereg starań, by zachęcić kobiety do zgłaszania każdego zdarzenia.

Więcej na temat prawnych aspektów jeśli chodzi o przestępstwo gwałtu (w j. angielskim):

Brå - The Swedish Crime Survey
Brå - Rape and Sexual Offences
Brå - Crime in Sweden: The Difficulties in Making International Comparisons
The Swedish Penal Code - Chapter VI (Swedish)

Twierdzenie: „To uchodźcy stoją za wzrostem przestępczości, ale władze ukrywają ten fakt.”

Fakty: Zgodnie z danymi pochodzącymi z Narodowego Badania Bezpieczeństwa przeprowadzonego przez Szwedzką Radę ds. Zapobiegania Przestępczości w roku 2015 ok. 13% mieszkańców Szwecji padło ofiarą przestępstw. Jest to wzrost w porównaniu z poprzednimi latami, stanowi to jednak taki sam poziom jak w roku 2005.

Szwedzka Rada ds. Zapobiegania Przestępczości przeprowadziła dwa badania, dotyczące reprezentacji osób z zagranicznym pochodzeniem wśród osób podejrzanych o popełnienie przestępstw. Ostatnie takie badanie miało miejsce w 2005 roku. Badanie wykazało, że większość podejrzanych urodziła się w Szwecji i miała dwoje urodzonych w Szwecji rodziców. Badania pokazują również, że przytłaczająca większość osób o nieszwedzkim pochodzeniu nie była nigdy podejrzana o popełnienie żadnych przestępstw.

Osoby o zagranicznym pochodzeniu częściej są podejrzanymi w sprawach o przestępstwa niż osoby o pochodzeniu szwedzkim. Najnowsze badania pokazują, że osoby pochodzenia obcego 2,5 raza częściej ryzykują stanie się podejrzanymi o przestępstwa niż osoby urodzone w Szwecji i mające urodzonych w Szwecji rodziców. Opublikowane niedawno przez naukowców z Uniwersytetu Sztokholmskiego opracowanie pokazuje, że najwięcej różnic dotyczących aktywności przestępczej pomiędzy imigrantami i innymi osobami ma swoje źródło w zróżnicowanych warunkach socjoekonomicznych, w jakich wymienione grupy dorastały w Szwecji. Różnice te to dochody rodziców i warunki społeczne w okolicy, w której poszczególne osoby dorastały.

Władze szwedzkie nie mają żadnego interesu w ukrywaniu statystyk i faktów, przeciwnie – oczekują otwartego i bazującego na faktach dialogu. Szwecja to społeczeństwo otwarte, w którym podstawą sprawowania władzy jest prawo publicznego dostępu do oficjalnych dokumentów. Oznacz to, że każdy, czy to osoba prywatna, czy przedstawiciel mediów ma prawo wglądu i dostępu do informacji na temat działalności rządu i jednostek samorządowych.

Więcej:

Brå - The Swedish Crime Survey
Brå - Report 2005:17 (Swedish)
The British Journal of Criminology: Volume 53, Issue 3, 1 May 2013
Government Offices of Sweden - The Principle of Public Access to Official Documents
Freedom of the Press Act – Chapter II (Swedish)

Twierdzenie: „W Szwecji istnieją tzw. „strefy no-go”, w których władzę przejęli przestępcy i gangi, a służby ratunkowe nie mają odwagi się tam pojawiać.”

Fakty: Nie. W raporcie opublikowanym przez szwedzką Policję w lutym 2016 roku zidentyfikowano 53 dzielnice, które w coraz większym stopniu dotknięte są przestępczością, niepokojami społecznymi i brakiem bezpieczeństwa. Miejsca te zostały niepoprawnie nazwane „ strefami no-go”. Prawdą jest natomiast, że w wielu z tych miejsc policja doświadczyła trudności w wykonywaniu swoich obowiązków. Nie jest jednak prawdą, że policja tam się nie pojawia i że nie obowiązuje tam szwedzkie prawo.

Przyczyny problemów, które dotykają te obszary są złożone. By odwrócić ten trend, należy podjąć szereg inicjatyw społecznych na różnych poziomach.

Więcej:
Swedish Police Authority – 2017 Report on Vulnerable Areas (Swedish)
Brå - The Swedish Crime Survey

Twierdzenie: „Duża ilość imigrantów spowodowała, że Szwecja znalazła się na krawędzi upadku.”

Fakty: Nie. Szwedzka gospodarka jest silna. Pomimo wysokich kosztów związanych z falą imigracji, Szwecja w latach 2015, 2016, 2017 i 2018 zanotowała nadwyżkę finansów publicznych. Zgodnie z prognozami nadwyżka ta będzie rosnąć do roku 2022. Dodatkowo nieustannie zmniejsza się odsetek bezrobotnych wśród osób młodych, który w roku 2018 osiągnął najniższy poziom od 15 lat. Jednocześnie odsetek osób zmagających się z bezrobociem długookresowym (12 miesięcy lub dłużej) należy do najniższych w UE.

W ostatnim czasie bardzo wiele osób szukało schronienia w Szwecji. W roku 2015 prawie 163 000 osób wystąpiło tutaj o azyl. Przedsięwzięte w tej sytuacji przez szwedzki rząd kroki, takie jak tymczasowe kontrole tożsamości i kontrole graniczne oraz nowe tymczasowe ustawodawstwo azylowe, doprowadziły do tego, że mniej osób stara się o azyl w Szwecji. W latach  2016, 2017 i 2018 ilość osób starających się o azyl w Szwecji wyniosła odpowiednio 28 939, 25 666 i 21 502 osób.

Więcej:
Eurostat database – Employment and unemployment
Statistics Sweden - National Accounts, quarterly and annual estimates
Swedish Migration Agency - Statistics on residency permits in Sweden

 

Twierdzenie: „Muzułmanie staną się wkrótce w Szwecji większością.”

Fakty: Nie. Oblicza się, że w Szwecji mieszka kilkaset tysięcy osób, które mają swoje korzenie głównie w krajach muzułmańskich. Szacunki te nie mówią jednak nic o religijności tych osób.

Muzułmańskie związki wyznaniowe liczą ok. 170 tys. osób. To ok. 1,5 procenta ludności Szwecji. Największymi związkami wyznaniowymi w Szwecji są Kościół Szwedzki, Pentekostalizm (ruch zielonoświątkowy) i Kościół Katolicki. Z 10 milionów mieszkańców Szwecji 6 miliobów jest członkami Kościoła Szwecji.

Uprzedzenia i negatywne postawy w stosunku do Muzułmanów są rozpowszechnione na wielu szczeblach społeczeństwa. Raport opublikowany w 2015 roku prze Rzecznika ds. Równego Traktowania dowodzi, że islamofobia przejawia się groźbami, wyzwiskami, atakami medialnymi, prześladowaniem w szkołach, utrudnianiem znalezienia zatrudnienia i na wiele innych sposobów. 

Źródło